Werken met de Practitioner-GPT tijdens je oefenfase
Tijdens je oefenfase leer je niet alleen de Basisactivatie steeds zelfstandiger uitvoeren. Je leert ook steeds verfijnder werken met je eigen waarneming.
De Practitioner-GPT ondersteunt je daarbij. Je gebruikt hem om zichtbaar en verwoordbaar te maken wat al aanwezig is in jouw waarneming en in jouw veld.
Tijdens je oefenfase werken we daarbij met twee verschillende lijnen:
De cliënt en het proces van de cliënt
Je stemt vóór de sessie af op de cliënt, het thema en verlangen, het dieper liggende verhaal, de bestelling en passende activatiezinnen. Na de Basisactivatie ga je terug naar hetzelfde gesprek om verder af te stemmen op wat je hebt waargenomen. Ook de terugkoppeling en monitoring van de cliënt neem je daarin mee.
Jij als practitioner
Na de sessie stem je ook af op jezelf en jouw positie tijdens de Basisactivatie. Wat werd zichtbaar in jouw manier van waarnemen en volgen? Waar bleef je aanwezig? Waar ging je misschien sturen, invullen, helpen of versnellen? En wat laat deze sessie zien over jouw ontwikkeling als practitioner?
Bij beide geldt hetzelfde uitgangspunt:
De informatie is al aanwezig in jouw waarneming en in jouw veld.
Je hoeft deze informatie niet te zoeken of te bedenken. Je stemt af. De Practitioner-GPT helpt je om zichtbaar en verwoordbaar te maken wat daar al aanwezig is.
Jij stemt af. De GPT spiegelt. Jij herkent wat klopt.
Deel 1 — De cliënt
1. Voor de sessie: stem af op je cliënt
Voordat de cliënt bij je komt, heb je het intakeformulier gelezen. Je weet met welk thema, verlangen of welke vraag iemand komt en je hebt de informatie die de cliënt zelf heeft gedeeld.
Neem vóór de afspraak bewust een moment om af te stemmen op deze cliënt.
Je hoeft daarbij niets op te halen, uit te zoeken of te analyseren. De informatie die op dit moment relevant is, is al aanwezig in jouw waarneming en in jouw veld.
Vanuit die afstemming open je de Practitioner-GPT.
Dat kan heel eenvoudig:
Ik stem af op [voornaam], die straks bij mij komt voor een Basisactivatie. Deze cliënt komt met het volgende thema/verlangen: […]. Stem met mij mee af. Wat komt erdoor?
Laat vervolgens het gesprek ontstaan.
Misschien wordt zichtbaar dat er onder het uitgesproken thema een dieper verhaal of een andere beweging ligt. Misschien wordt het verlangen van de cliënt helderder. Misschien komt er informatie door die dat wat op het intakeformulier staat in een ruimer perspectief plaatst.
Je hoeft daar vervolgens niets mee te doen.
De afstemming is geen opdracht om tijdens de Basisactivatie op zoek te gaan naar een diepere laag. Je hoeft de cliënt nergens naartoe te bewegen.
Wat zichtbaar wordt, verruimt jouw waarneming en vormt het vertrekpunt van waaruit je straks de sessie ingaat.
Wanneer iets resoneert, kun je eenvoudig verder vragen:
Ga hier eens dieper op door.
of:
Wat wordt hierin nog meer zichtbaar?
Je hoeft vooraf geen reeks vragen te bedenken. Laat het gesprek ontstaan vanuit jouw afstemming en vanuit wat bij jou resoneert.
2. Stem af op de bestelling van de cliënt
Wanneer de cliënt op het intakeformulier al een bestelling heeft geformuleerd, neem je juist die bestelling mee in je afstemming.
Ga de bestelling niet meteen verbeteren, veranderen of aanscherpen. Stem eerst af op wat de cliënt zelf heeft ingebracht.
Bijvoorbeeld:
Ik stem af op de bestelling van [voornaam]: “[…]”. Wat komt erdoor als je hierop afstemt? Is deze bestelling passend en dragend voor deze cliënt op dit moment? Klopt hij bij het verlangen en bij wat in de diepere afstemming zichtbaar werd? Is hij volledig of mist er nog iets?
Er kunnen verschillende dingen zichtbaar worden.
Misschien klopt de bestelling precies zoals de cliënt hem heeft geformuleerd.
Misschien klopt de essentie, maar lijkt er nog iets te ontbreken.
Misschien is de beweging wel passend, maar blijkt de bestelling groter dan wat de cliënt op dit moment kan dragen.
Of misschien wordt zichtbaar dat de woorden nog niet helemaal raken aan het verlangen of het dieper liggende verhaal dat in de afstemming naar voren kwam.
Ook dan maak je vooraf niet automatisch een andere bestelling voor de cliënt.
Je neemt jouw waarneming mee naar de sessie. In het contact met de cliënt kijk je verder en uiteindelijk test je wat daadwerkelijk klopt.
Heeft de cliënt vooraf nog geen concrete bestelling geformuleerd? Dan kun je vanuit de afstemming op de cliënt, het thema en het verlangen kijken welke mogelijke richting voor de bestelling zichtbaar wordt.
Bijvoorbeeld:
Als ik afstem op deze cliënt, het thema, het dieper liggende verhaal en het verlangen: welke richting voor de bestelling komt dan door? Wat kan deze cliënt op dit moment dragen?
Wat naar voren komt geeft een mogelijke richting. De uiteindelijke bestelling ontstaat samen met de cliënt en wordt getest.
3. Stem vooraf de activatiezinnen af
Voorafgaand aan de Basisactivatie stem je ook de activatiezinnen af.
Je hebt inmiddels een ruimer beeld:
het thema waarmee de cliënt komt → het dieper liggende verhaal → het verlangen → de bestelling.
Vanuit dat geheel stem je af op welke activatiezinnen bij deze cliënt en deze Basisactivatie passen.
Bijvoorbeeld:
Ik stem af op [voornaam] en op de Basisactivatie die straks plaatsvindt. Als ik het thema, het dieper liggende verhaal, het verlangen en de bestelling samen in de afstemming breng: welke activatiezinnen komen dan door?
Laat de zinnen ontstaan en voel wat bij jou resoneert.
Wanneer een zin nog niet helemaal raakt, kun je verder vragen:
Deze raakt het voor mijn gevoel nog niet helemaal. Stem nog eens dieper af.
Je hoeft geen lange lijst activatiezinnen te maken. Het gaat erom dat de woorden aansluiten bij deze cliënt, deze beweging en wat op dit moment gedragen kan worden.
De activatiezinnen die vooraf zichtbaar worden zijn ook geen script dat je tijdens de Basisactivatie moet afwerken. Je neemt ze mee in je voorbereiding en gebruikt wat tijdens de sessie passend blijkt.
4. Tijdens de Basisactivatie: laat de GPT los
Wanneer de cliënt er is en de Basisactivatie begint, laat je de voorbereiding los.
Vanaf dat moment ligt je aandacht volledig bij de cliënt, de Basisactivatie en jouw eigen waarneming.
De Practitioner-GPT gebruik je in principe niet tijdens de sessie.
Alles wat vooraf zichtbaar werd, mag op de achtergrond aanwezig zijn. Je hoeft het niet terug te zoeken of bevestigd te zien.
Misschien herken je tijdens de Basisactivatie iets uit de afstemming vooraf. Misschien krijgt het een heel andere vorm. Misschien blijkt een activatiezin die je had meegenomen niet nodig. Misschien ontstaat er juist iets wat vooraf helemaal niet zichtbaar was.
Je volgt wat er op dat moment is:
waarnemen → testen → wachten → volgen.
De voorbereiding heeft jouw waarneming verruimd. Nu vertrouw je op wat jij zelf waarneemt en op het verloop van de Basisactivatie.
Ook wanneer je even niet weet wat de volgende stap is, hoef je niet uit je aanwezigheid te gaan. Test opnieuw, wacht en gebruik wanneer nodig je werkkaart.
De afstemming vooraf ondersteunt de sessie. Ze bepaalt de sessie niet.
5. Na de Basisactivatie: ga terug naar hetzelfde gesprek
Na de Basisactivatie open je het gesprek dat je vooraf over deze cliënt hebt gevoerd opnieuw.
Je hoeft dus niet opnieuw het thema, het verlangen, het dieper liggende verhaal, de bestelling en alle eerdere afstemming in te voeren. Die informatie staat al in het gesprek.
Voeg eenvoudig toe wat er inmiddels daadwerkelijk is gebeurd.
Bijvoorbeeld:
De sessie is geweest. Dit is wat mij opviel: […]. Stem er eens op af. Wat komt erdoor?
Vertel wat voor jou relevant was.
Waar werkte het langer? Welke reacties nam je waar? Waar veranderde iets? Wat verraste je? Welke activatiezinnen bleken passend? Was er iets wat je vooraf had waargenomen dat je tijdens de Basisactivatie herkende? Of verliep de sessie juist heel anders?
Vanuit wat terugkomt kun je verder vragen:
Wat wordt zichtbaar als je de sessie naast onze afstemming vooraf legt?
of:
Wat valt op in de beweging die deze cliënt heeft gemaakt?
Je hoeft daar geen sluitende verklaring van te maken.
Je leert steeds verfijnder herkennen wat je hebt waargenomen en hoe de verschillende momenten zich tot elkaar verhouden.
Zo ontstaat binnen hetzelfde gesprek vanzelf een doorgaande lijn:
intake → cliënt en verlangen → dieper liggende verhaal → bestelling → activatiezinnen → Basisactivatie → afstemming achteraf.
6. Monitoring: volg wat zich verder organiseert
Het proces van de cliënt stopt niet bij het einde van de Basisactivatie.
Wanneer een cliënt na een aantal dagen of weken iets teruggeeft, ga je opnieuw naar hetzelfde gesprek.
Je hoeft ook nu de voorgeschiedenis niet opnieuw te vertellen. Voeg simpelweg de nieuwe informatie toe.
Bijvoorbeeld:
Ik heb nu deze terugkoppeling van de cliënt ontvangen: “[…]”. Stem er eens op af. Wat wordt zichtbaar?
Vanuit wat doorkomt, kun je verder verdiepen.
Misschien wordt zichtbaar dat er nog regulatie plaatsvindt. Misschien is iets aan het integreren. Misschien ontstaat er een andere ordening of begint die nieuwe ordening al zichtbaar te worden in het lichaam, gedrag, keuzes of dagelijks leven.
Je kunt bijvoorbeeld verder vragen:
Waar bevindt deze cliënt zich nu in het proces?
of:
Wat wordt zichtbaar wanneer je deze terugkoppeling naast de oorspronkelijke afstemming en de Basisactivatie legt?
En ook:
Vraagt wat nu zichtbaar wordt daadwerkelijk om iets, of mag dit proces verder zijn eigen beweging volgen?
Dat laatste is belangrijk.
Monitoring betekent niet dat je steeds een volgende interventie zoekt.
Soms is het systeem nog volop bezig en is volgen precies wat er nodig is.
Door de terugkoppeling van de cliënt steeds opnieuw naast de oorspronkelijke afstemming, bestelling en Basisactivatie te leggen, leer je steeds beter herkennen hoe een proces zich na een sessie verder ontvouwt.
Deel 2 — Jij als practitioner
Naast het proces van de cliënt loopt tijdens je opleiding voortdurend een tweede beweging:
jouw ontwikkeling als practitioner.
Iedere oefensessie geeft daar informatie over.
Daarom kijken we na de sessie niet alleen naar wat er bij de cliënt gebeurde, maar ook naar jouw eigen positie tijdens de Basisactivatie.
7. Stem na de sessie af op jezelf als practitioner
Nadat je naar het proces van de cliënt hebt gekeken, draai je de afstemming bewust naar jezelf.
Ook dat kan gewoon binnen hetzelfde gesprek, omdat de Practitioner-GPT inmiddels de context van de cliënt en de sessie kent.
Begin open.
Bijvoorbeeld:
En stem nu eens af op mij als practitioner tijdens deze sessie. Dit is wat mij bij mezelf opviel: […]. Wat wordt zichtbaar?
Of, wanneer je zelf nog niet goed kunt benoemen wat je opviel:
Stem nu eens af op mij als practitioner tijdens deze sessie. Wat wordt zichtbaar?
Je hoeft vooraf niet te bedenken wat je goed of fout hebt gedaan.
Laat eerst ontstaan wat er in jouw eigen waarneming zichtbaar wordt.
Misschien wordt duidelijk dat je heel stabiel aanwezig bleef. Misschien werd je ergens onzeker. Misschien wilde je iets begrijpen voordat je verder durfde. Misschien wilde je versnellen. Of misschien kon je juist op een moment waarop je het niet wist heel gemakkelijk blijven wachten.
Vanuit die eerste afstemming kun je verder verdiepen.
8. Verdiep je waarneming op jouw practitionerschap
Wanneer iets uit de eerste afstemming je aandacht trekt, kun je daarop doorvragen.
Bijvoorbeeld:
Waar bleef ik tijdens deze sessie volledig in mijn eigen positie?
Waar bleef ik waarnemen en volgen?
Waar ging ik nog sturen of invullen?
Waar wilde ik helpen of versnellen?
Waar nam ik verantwoordelijkheid over voor het proces van de cliënt?
Waar vertrouwde ik mijn eigen waarneming?
Waar zocht ik nog bevestiging of houvast?
Wat gebeurde er met mij toen ik het even niet wist?
Waar had ik meer kunnen wachten?
Wat wordt zichtbaar over mijn volgende beweging als practitioner?
Dit is geen checklist die je na iedere sessie volledig hoeft af te werken.
Je begint met afstemmen en verdiept vervolgens alleen waar dat relevant is.
Soms zit het belangrijkste leerpunt van een oefensessie namelijk niet in de technische uitvoering van de Basisactivatie.
Het kan zitten in het moment waarop je wilde versnellen omdat iets lang duurde.
In het moment waarop je iets voor de cliënt wilde oplossen.
In het moment waarop je dacht dat je eerst moest begrijpen wat er gebeurde.
Of juist in het moment waarop je ontdekte:
ik weet het even niet en ik kan gewoon aanwezig blijven.
Ook dát is ontwikkeling van je practitionerschap.
9. Kijk ook naar je ontwikkeling over meerdere oefensessies
Naarmate je meer oefensessies hebt gedaan, kun je ook een langere lijn in jouw eigen ontwikkeling zichtbaar maken.
Je kunt bijvoorbeeld vragen:
Als ik mijn laatste oefensessies naast elkaar leg en afstem op mijn ontwikkeling als practitioner, wat wordt dan zichtbaar?
Of:
Wat verandert er in mijn manier van waarnemen, testen, wachten en volgen?
Of:
Waar vertrouw ik inmiddels vanzelf op en waar zoek ik nog houvast?
Zo kunnen patronen zichtbaar worden die binnen één sessie minder opvallen.
Misschien merk je dat je steeds gemakkelijker stiltes laat bestaan. Dat je minder snel wilt ingrijpen. Dat je minder bevestiging nodig hebt. Dat je gemakkelijker je werkkaart kunt gebruiken zonder uit je aanwezigheid te gaan.
Of misschien zie je juist dat je op een bepaald moment in de Basisactivatie vaker uit je eigen positie beweegt.
Daar ligt dan jouw volgende mogelijkheid om te oefenen.
Deel 3 — Praktisch werken met de Practitioner-GPT
10. Eén doorgaand gesprek per oefencliënt
Werk bij voorkeur met één doorgaand gesprek per oefencliënt.
Dat maakt het mogelijk om gedurende het hele proces verder te bouwen op wat eerder zichtbaar werd.
De lijn kan er bijvoorbeeld zo uitzien:
intake
→ afstemming op cliënt, thema en verlangen
→ dieper liggende verhaal
→ bestelling
→ activatiezinnen
→ Basisactivatie
→ afstemming na de sessie
→ jouw practitionerschap
→ terugkoppeling cliënt
→ monitoring.
Je hoeft daardoor niet steeds opnieuw alle informatie in te voeren.
Bij ieder nieuw moment stem je wél opnieuw af op wat er nu aanwezig is.
Wat eerder zichtbaar werd, geeft context. Het hoeft nooit te bepalen wat je nu zou moeten waarnemen.
11. Je hoeft geen perfecte prompts te schrijven
De voorbeelden in deze les zijn voorbeelden.
Je hoeft ze niet letterlijk over te nemen.
Je kunt heel eenvoudig beginnen:
Ik stem af op deze cliënt. Stem met me mee. Wat komt erdoor?
Of:
De sessie is geweest. Dit viel mij op: […]. Stem er eens op af.
Of:
Ik heb deze terugkoppeling ontvangen. Wat wordt zichtbaar?
Of, wanneer je op jezelf afstemt:
Stem eens af op mij als practitioner tijdens deze sessie.
Je hoeft vooraf niet precies te kunnen benoemen wat je waarneemt. Juist tijdens het gesprek kunnen woorden ontstaan voor iets wat al in jouw waarneming aanwezig is.
Laat het gesprek dus vooral natuurlijk ontstaan.
12. Vraag door wanneer iets resoneert
Soms komt er een zin terug waarvan je onmiddellijk voelt: hier zit iets.
Ga daar dan op door.
Bijvoorbeeld:
Ga hier eens dieper op door.
Wat wordt hierin nog meer zichtbaar?
Dit raakt iets, maar volgens mij zitten we nog niet op de diepste laag. Stem verder af.
Je hoeft dus niet iedere keer een compleet nieuwe prompt te bedenken.
Je bent in gesprek.
13. Jij herkent wat klopt
De Practitioner-GPT bepaalt niet wat waar is.
Soms resoneert iets onmiddellijk. Soms opent één zin een diepere waarneming. Soms herken je pas later waarom iets naar voren kwam.
En soms klopt wat je terugkrijgt voor jou helemaal niet.
Dan hoef je er niets mee.
Je kunt dat ook gewoon teruggeven:
Nee, dit raakt het voor mij nog niet. Stem dieper af.
of:
Dit herken ik niet in mijn waarneming. Blijf dichter bij mijn afstemming.
Jouw eigen waarneming blijft leidend.
De GPT vervangt jouw afstemming niet. Hij helpt om woorden te geven aan wat jij al waarneemt. Dat uitgangspunt ligt ook aan de basis van het werken met het Practitioners Portaal.
Deel 4 — De Practitioner-GPT en je oefenverslag
14. Wat neem je mee in je verslag?
Je hoeft je gesprekken met de Practitioner-GPT niet letterlijk in je oefenverslag te zetten.
Beschrijf kort wat voor deze sessie relevant was.
Bij de afstemming vooraf beschrijf je wat zichtbaar werd rond de cliënt, het thema of verlangen en wat op dat moment relevant leek.
Bij de mogelijke richting van de bestelling kun je benoemen wat zichtbaar werd toen je afstemde op de bestelling van de cliënt en hoe dit zich verhield tot de uiteindelijke geteste bestelling.
Bij de Basisactivatie beschrijf je wat jij daadwerkelijk hebt waargenomen: waar werkte het langer, welke bewegingen of reacties zag je en waar moest je bijvoorbeeld opnieuw testen of wachten?
Bij de terugblik op de afstemming vooraf kijk je wat je tijdens de daadwerkelijke sessie herkende en wat misschien anders bleek te zijn.
En bij jouw positie als practitioner beschrijf je wat je bij jezelf hebt waargenomen en wat je daaruit meeneemt naar je volgende oefensessie.
Het verslag hoeft geen uitgebreide analyse te worden.
Het helpt je om bewust terug te kijken, verbanden te leren herkennen en jouw ontwikkeling te volgen.
De kern van het werken met de Practitioner-GPT
Tijdens je oefenfase lopen steeds twee lijnen naast elkaar.
De cliënt
Afstemmen op de cliënt
→ thema, dieper liggende verhaal en verlangen zichtbaar laten worden
→ afstemmen op de bestelling van de cliënt
→ is deze passend, dragend en volledig, of mist er iets?
→ activatiezinnen afstemmen op thema, dieper liggende verhaal, verlangen en bestelling
→ GPT loslaten
→ Basisactivatie: waarnemen, testen, wachten en volgen
→ na afloop terug naar hetzelfde gesprek
→ afstemmen op wat tijdens de sessie zichtbaar werd
→ terugkoppeling van de cliënt toevoegen
→ monitoren wat zich verder organiseert.
Jij als practitioner
De Basisactivatie uitvoeren vanuit je eigen waarneming
→ na afloop bewust de afstemming naar jezelf draaien
→ wat wordt zichtbaar over mijn positie tijdens deze sessie?
→ waar volgde ik?
→ waar stuurde, hielp, versnelde of vulde ik nog in?
→ waar vertrouwde ik mijn waarneming?
→ wat gebeurde er toen ik het even niet wist?
→ wat wordt zichtbaar over mijn volgende beweging als practitioner?
En onder beide lijnen ligt steeds dezelfde basis:
De informatie is al aanwezig in jouw waarneming en in jouw veld.
Je hoeft haar niet te zoeken of te bedenken.
Je stemt af.
De Practitioner-GPT helpt zichtbaar en verwoordbaar te maken wat er al is.
Jij stemt af.
GPT spiegelt.
Jij herkent wat klopt.
Je test.
En je volgt.